Τι δείχνουν τα στοιχεία για την αύξηση του όγκου απορριμμάτων σε όλους τους δήμους της Αττικής.

Το αποτύπωμα του τουρισμού στην Αθήνα. Ποιες περιοχές έχουν πετύχει μείωση.

Οι ποσότητες των απορριμμάτων που παράγονται ετησίως μόνο στο –τουριστικοποιημένο– εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας είναι τόσο μεγάλες, που αντιστοιχούν σε εκείνες ενός δήμου μεσαίου μεγέθους. Η τουριστική ανάπτυξη της Αθήνας έχει τεράστιο αποτύπωμα στα απορρίμματα, καθώς από το 2020 οι ποσότητες που θάβονται έχουν αυξηθεί κατά περίπου 30.000 τόνους. Αντίστοιχο αποτύπωμα έχει και η ραγδαία ανάπτυξη του Ασπροπύργου, στον οποίο τα σκουπίδια αυξάνονται εκθετικά. Το κόστος ωστόσο «μοιράζεται» στους υπόλοιπους δήμους της Αττικής, καθώς ο ενιαίος σύνδεσμος των 66 δήμων (ΕΔΣΝΑ) εξακολουθεί να τιμολογεί τόσο τις «συνδρομές» όσο και το τέλος ταφής με βάση τα στοιχεία του 2020, μια πρακτική που αδικεί κατάφωρα τους δήμους που έχουν επιτύχει με πολλά έξοδα και κόπο μείωση των απορριμμάτων.

Τα στοιχεία του ΕΔΣΝΑ για το 2025, που εκδόθηκαν πριν από λίγες ημέρες, δείχνουν μια ανάμεικτη εικόνα. Οι συνολικές ποσότητες των σκουπιδιών που θάφτηκαν πέρυσι στη Φυλή είναι 1,86 εκατ. τόνοι (σε σχέση με 1,82 εκατ. τόνους το 2020). Ωστόσο υπάρχουν δήμοι που πέτυχαν σημαντική μείωση των ποσοτήτων των απορριμμάτων τους και εκείνοι που συνεχίζουν να παράγουν ολοένα και περισσότερα σκουπίδια.

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος το 2025 οδήγησε σε ταφή 333.959 τόνους απορριμμάτων, σημειώνοντας οριακή μείωση σε σχέση με το 2024 (-1,1%, ενδεικτική μιας προσπάθειας), αλλά πολύ σημαντική αύξηση (+9,8%) σε σχέση με το 2020. Ακολουθεί ο Δήμος Πειραιά που έθαψε πέρυσι 76.353 τόνους, περίπου 4,5% περισσότερους από το 2020. Την πρώτη δεκάδα των δήμων που παρήγαγαν τα περισσότερα σκουπίδια συμπληρώνουν οι Δήμοι Αχαρνών, Περιστερίου, Ασπροπύργου, Κηφισιάς, Νίκαιας – Ρέντη, Γλυφάδας, Αμαρουσίου και Καλλιθέας.

Μαύρη τρύπα – «Μόνο στο εμπορικό τρίγωνο παράγονται τα σκουπίδια που αντιστοιχούν σε έναν μεσαίο δήμο. Ως αποτέλεσμα, πρέπει να γίνεται αποκομιδή οκτώ φορές την ημέρα, σε σχέση με μία – δύο στις άλλες περιοχές», λέει η αρμόδια αντιδήμαρχος της Αθήνας, Ολγα Δούρου.

Τη μεγαλύτερη αύξηση σε ποσότητες στην Αττική σε σχέση με το 2020 έχει σημειώσει ο Δήμος Αθηναίων, με τη διαφορά περίπου στους 30.000 τόνους. «Ολο αυτό οφείλεται καθαρά στην αύξηση του τουρισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στο εμπορικό τρίγωνο παράγονται τα σκουπίδια που αντιστοιχούν σε έναν μεσαίο δήμο. Ως αποτέλεσμα, πρέπει να γίνεται αποκομιδή οκτώ φορές την ημέρα, σε σχέση με μία – δύο στις άλλες περιοχές», εξηγεί η Ολγα Δούρου, αντιδήμαρχος καθαριότητας, ανακύκλωσης και μηχανολογικού. «Η αύξηση των σκουπιδιών είναι τέτοια που “εξαφανίζει” τις μεγάλες προσπάθειες που κάνουμε για συνεννόηση με τα μαγαζιά για τα βιοαπόβλητα, τα ογκώδη, τα ρούχα κ.λπ.».

Την κατάσταση επιβαρύνει η αδιαφορία του κόσμου για τον μπλε κάδο, στον οποίο καταλήγουν και σημαντικές ποσότητες απορριμμάτων. «Οι χειρότερες επιδόσεις στην ανακύκλωση καταγράφονται στο εμπορικό τρίγωνο, αλλά και σε περιοχές όπως ο Κολωνός και η Κυψέλη», λέει η κ. Δούρου. «Τα πράγματα που καλούμαστε να διαχειριστούμε είναι αδιανόητα. Το περασμένο Σάββατο μας κάλεσε μια κυρία από το Κολωνάκι και μας είπε ότι πήγε να πετάξει από τον 6ο όροφο μια σακούλα με έντερα στον κάδο. Αλλά αστόχησε και η σακούλα έπεσε επάνω σε ένα δέντρο, με αποτέλεσμα να κρέμονται τα έντερα από τα κλαδιά και να πρέπει να πάει συνεργείο να τα κατεβάσει. Στην εν λόγω κυρία επιβλήθηκε πρόστιμο, αλλά τι να το κάνεις όταν έχεις τόσο ακραία περιστατικά. Αλλοι πετούν τα χρησιμοποιημένα χαρτιά της τουαλέτας στην ανακύκλωση. Δυστυχώς αυτή είναι η κατάσταση».

Σε δήμους όπως ο Ασπρόπυργος, η εκρηκτική αύξηση των απορριμμάτων υποδεικνύει άλλες κοινωνικοοικονομικές διεργασίες: από 31.598 τόνους το 2024, το 2025 η δήμος έστειλε στη Φυλή 56.246 τόνους (135% περισσότερους από το 2020). Οπως εκτιμά ο δήμαρχος Γιάννης Ηλίας, η αύξηση των απορριμμάτων οφείλεται στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. «Τα πρωινά ο αριθμός των ατόμων που έρχονται στον Ασπρόπυργο για να εργαστούν είναι τριπλάσιος από τον μόνιμο πληθυσμό. Επιπλέον, σε συγκεκριμένες περιοχές υπάρχει σοβαρό ζήτημα με τους γυρολόγους που έρχονται και ξεφορτώνουν ό,τι δεν χρειάζονται και μετά καλούμαστε εμείς να συλλέξουμε». Να σημειωθεί ότι το 2025 ο Δήμος Ασπροπύργου βρέθηκε στην πρώτη θέση σε όλη τη χώρα όσον αφορά τον όγκο της οικοδομικής δραστηριότητας, καθώς εκδόθηκαν 56 άδειες, που αντιστοιχούν σε 161.000 τ.μ.

Γενικά, μεγάλες αυξήσεις στις παραγόμενες ποσότητες απορριμμάτων παρουσίασαν την τελευταία πενταετία οι μεγάλοι περιαστικοί δήμοι, όπως οι Δήμοι Μεγαρέων, Σπάτων – Αρτέμιδος, Ωρωπού, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Μαραθώνος, Λαυρεωτικής.

Οι «καθαροί»

Υπάρχουν όμως και δήμοι στους οποίους φαίνεται ότι γίνεται συστηματική δουλειά για τη μείωση των παραγόμενων ποσοτήτων απορριμμάτων. Τα πιο εντυπωσιακά είναι τα παραδείγματα των Δήμων Σαρωνικού και Χαλανδρίου, οι οποίοι έθαψαν 38,8% και 21,5% λιγότερα σκουπίδια αντίστοιχα πέρυσι σε σχέση με το 2020. Το ίδιο διάστημα, σημαντική μείωση πέτυχαν οι Δήμοι Λυκόβρυσης – Πεύκης (-21,1%), Νέας Σμύρνης (-19,1%), Αγίας Βαρβάρας (-16,4%), Παλαιού Φαλήρου (-14,5%) και Κηφισιάς (-14,4%).

Λάθος τιμολόγηση

Οι δήμοι ωστόσο διαμαρτύρονται ότι ο ΕΔΣΝΑ εξακολουθεί να τους χρεώνει με βάση τις ποσότητες του 2020. «Για να πετύχεις μείωση των ποσοτήτων που οδηγείς στη Φυλή, χρειάζεται να δαπανήσεις κόπο, χρόνο και χρήματα», λέει ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και α΄ αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων. «Οταν πληρώνουμε τη συνδρομή μας στον ΕΔΣΝΑ και το τέλος ταφής με βάση τα στοιχεία του 2020, είναι σαν να “απορροφούμε” εμείς την αύξηση των σκουπιδιών σε δήμους όπως η Αθήνα και ο Πειραιάς. Οταν θέσαμε το ζήτημα στον ΕΔΣΝΑ το φθινόπωρο, η απάντηση που λάβαμε ήταν ότι οι παλαιές ποσότητες επελέγησαν για να μην υπάρξει ζήτημα τροποποίησης του προϋπολογισμού του κάθε δήμου και πως αυτό πρόκειται σύντομα να αλλάξει. Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι μια δικαιολογία».

Ο Δήμος Λυκόβρυσης – Πεύκης είναι ο μόνος δήμος που προσέφυγε νομικά κατά του ΕΔΣΝΑ και δικαιώθηκε. Πιο συγκεκριμένα, στράφηκε κατά της παρακράτησης του τέλους ταφής για το έτος 2022 και πέτυχε την επιστροφή περίπου 240.000 ευρώ. «Είναι προφανές ότι αποτελεί αντικίνητρο για οποιαδήποτε προσπάθεια μείωσης των απορριμμάτων το να χρεώνεσαι με βάση τις επιδόσεις σου πριν από πέντε – έξι χρόνια», λέει ο δήμαρχος Μάριος Ψυχάλης. «Ολο αυτό έρχεται τη στιγμή που η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ, το σύστημα των μπλε κάδων) οδηγεί τον ένα δήμο μετά τον άλλο στην υπογραφή νέων συμβάσεων, στις οποίες επιβαρύνονται και με το κόστος διαχείρισης του μπλε κάδου από τα κέντρα διαλογής (ΚΔΑΥ)».

Πάντως, από την πλευρά του ΕΔΣΝΑ διαμηνύεται ότι η τιμολόγηση πρόκειται σύντομα να επανέλθει στο κανονικό. «Θα κάνουμε εκκαθάριση και κατόπιν την επόμενη φορά θα γίνει κανονικά η χρέωση, με αντιστοίχιση στις ποσότητες της προηγούμενης χρονιάς», λέει ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Χαράλαμπος Σιάτρας. «Οσο για τα ποσά που έχουν ήδη καταβάλει οι δήμοι, θα συμψηφιστεί η διαφορά. Πάντως, οι περισσότεροι δήμοι έχουν αυξήσει τις ποσότητες που θάβουν στον ΧΥΤΑ σε σχέση με το 2020, δηλαδή δεν είναι αδικημένοι».

Οι καλύτερες επιδόσεις – Την καλύτερη επίδοση στην ανακύκλωση σημειώνει ο Δήμος Βριλησσίων (19%) και ακολουθούν οι Δήμοι Μεταμόρφωσης (18%), Νέας Σμύρνης (17,9%), Γλυφάδας (17,6%), Αμαρουσίου (17,5%), Πόρου (16,6%) και Αγίου Δημητρίου (16%).

Επίσης ας σημειωθεί ότι αρκετοί δήμοι έχουν παραπονεθεί στον ΕΔΣΝΑ ότι οι υπολογισμοί των ποσοτήτων δεν γίνονται σωστά. Απαντώντας, προ ημερών ο ΕΔΣΝΑ ζήτησε από τους δήμους να αποστείλουν άμεσα αναλυτικά στοιχεία για τις ποσότητες που παράγουν, ανακυκλώνουν, εκτρέπουν από ταφή κ.λπ.

Η ανακύκλωση

Οσον αφορά τις επιδόσεις των δήμων της Αττικής στην ανακύκλωση, αυτές παραμένουν σε απογοητευτικά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου Ανακύκλωσης της Περιφέρειας Αττικής, τα υψηλότερα ποσοστά στην Αττική σημειώνει ο Δήμος Βριλησσίων (19%), ακολουθούμενος από τους Δήμους Μεταμόρφωσης (18%), Νέας Σμύρνης (17,9%), Γλυφάδας (17,6%), Αμαρουσίου (17,5%), Πόρου (16,6%) και Αγίου Δημητρίου (16%). Ο Δήμος Πειραιά βρίσκεται μόλις στο 9,4%, ο Δήμος Αθηναίων στο 8%, ενώ οι μισοί δήμοι της περιφέρειας (33 από τους 66) σημειώνουν επιδόσεις μικρότερες του 10%.

Σύντομα πάντως αναμένεται κάποια πρόοδος. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, «ξεπαγώνει» η υπόθεση της μονάδας διαχείρισης απορριμμάτων του Σχιστού και της αναβάθμισης του Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης (ΕΜΑ) στα Λιόσια. Ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος και ο πρόεδρος του ΕΔΣΝΑ παρουσίασαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το περίγραμμα του σχεδίου, ώστε να «ξεπαγώσει» ο διαγωνισμός για τη μονάδα στο Σχιστό (ο διαγωνισμός είχε σταματήσει στην εκδήλωση ενδιαφέροντος) και να προκηρυχθεί διαγωνισμός μέσω ΣΔΙΤ για το ΕΜΑ. Επίσης εγκρίθηκε από το ΥΠΕΝ το «ολιστικό σχέδιο» για τη χωριστή διαλογή στην Αττική – το ζήτημα βέβαια είναι όχι ο σχεδιασμός, αλλά η υλοποίηση.

Πηγή: kathimerini.gr