Σε έναν δημόσιο διάλογο που αλλάζει με ταχύτητα, ένα πράγμα παραμένει σταθερό.

Οι πόλεις και οι κοινωνίες μας χρειάζονται καθημερινή, υπεύθυνη, διεισδυτική τοπική δημοσιογραφία. Και η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να το αναγνωρίσει, να το στηρίξει και να το υπερασπιστεί.

Σε μια περίοδο που η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαχειριστεί κρίσεις, να σχεδιάσει ανάπτυξη και να δώσει λύσεις στην καθημερινότητα, υπάρχει ένας παράγοντας που πολλοί αιρετοί θεωρούν δεδομένο, ενώ δεν θα έπρεπε. Τον ημερήσιο τοπικό τύπο.

Όχι τα social media, όχι οι «ανακοινώσεις copy–paste», αλλά η πραγματική δημοσιογραφία που κάθε μέρα, επί δεκαετίες, ανοίγει τη συζήτηση για τα προβλήματα του τόπου. Η σχέση των πολιτών με τον τοπικό τύπο δεν είναι απλώς οικονομική ή λειτουργική. Είναι σχέση εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, το ποσοστό των Ελλήνων που εμπιστεύονται όσα διαβάζουν στις τοπικές εφημερίδες αγγίζει το 55–58%, ποσοστό που συχνά ξεπερνά το αντίστοιχο ποσοστό των πανελλαδικών μέσων ενημέρωσης.

Αυτή η εμπιστοσύνη δεν είναι τυχαία. Οι εκδότες και οι δημοσιογράφοι των τοπικών εφημερίδων ζουν στον ίδιο χώρο με τους αναγνώστες τους, γνωρίζουν τα προβλήματα των γειτονιών, έχουν αμεσότητα με τις τοπικές κοινωνίες. Η τοπική δημοσιογραφία έχει πρόσωπο και αυτό την κάνει πιο προσωπική, πιο άμεση, πιο αναγκαία.

Η στήριξη που έχει παράσχει ο ημερήσιος τοπικός τύπος στις δημοτικές αρχές δεν είναι στήριξη άκριτη ή επικοινωνιακή. Είναι στήριξη ουσιαστική. Και ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Χωρίς τις τοπικές εφημερίδες, πολλές δημοτικές αρχές δεν θα είχαν προχωρήσει ούτε τα μισά από όσα τελικά έκαναν. Πόσες φορές δεν ξεκίνησαν έργα μετά από καταγγελίες κατοίκων που είδαν το φως της δημοσιότητας; Πόσες φορές δεν καθαρίστηκαν περιοχές μόνο επειδή μια φωτογραφία εγκατάλειψης έγινε πρωτοσέλιδο; Και πόσες φορές δεν «ξεκόλλησαν» κονδύλια επειδή ο τοπικός τύπος ανέδειξε την πίεση της κοινωνίας;

Δεν είναι λίγες οι φορές που δημοτικές αρχές προχώρησαν σε παρεμβάσεις μόνο επειδή οι τοπικές εφημερίδες «χτύπησαν καμπανάκι». Επίσης ο τοπικός τύπος υπήρξε πάντα και ο δίαυλος θεσμικής ενημέρωσης. Όταν έργα προχωρούσαν, όταν δράσεις κοινωνικής πολιτικής υλοποιούνταν, όταν παρεμβάσεις αναβάθμιζαν τη ζωή στις γειτονιές, οι τοπικές εφημερίδες ήταν εκεί για να τα αναδείξουν.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ο τοπικός τύπος λειτουργεί ως ο άτυπος αλλά πιο αποτελεσματικός «διαμεσολαβητής» ανάμεσα σε πολίτες και εξουσία. Και το κάνει χωρίς να ωραιοποιεί τα λόγια του, χωρίς να φοβάται να αναδείξει αυτό που οι άλλοι θέλουν να κρύψουν. Έχει αποκαλύψει δημόσια έργα, είτε λάθη στις υπηρεσίες, είτε παραλείψεις πολιτικών προσώπων. Ταυτόχρονα, και αυτό πρέπει να ειπωθεί ξεκάθαρα, ο ημερήσιος τοπικός τύπος είναι και εκείνος που δίνει βήμα στις δημοτικές αρχές να παρουσιάσουν το έργο τους με τρόπο δοκιμασμένο, σοβαρό και θεσμικό.

Οι τοπικές εφημερίδες ήταν αυτές που στάθηκαν δίπλα σε δημοτικές αρχές όταν πάλευαν για χρηματοδοτήσεις, όταν προσπαθούσαν να εξηγήσουν δύσκολες επιλογές, όταν χρειάζονταν έναν δίαυλο επικοινωνίας με τους πολίτες πέρα από την ωραιοποίηση των social media. Γιατί εκεί βρίσκεται και το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής. Πολλοί πιστεύουν ότι ένα καλό post στο facebook, x, tik tok μπορεί να αντικαταστήσει τη δημοσιογραφία. Δεν μπορεί.

Οι πόλεις δεν διοικούνται με likes. Διοικούνται με διαφάνεια, λογοδοσία και ενημέρωση. Ας μην γελιόμαστε. Όπου ο Τύπος υποχωρεί, η αυθαιρεσία πολλαπλασιάζεται. Και αυτό ισχύει διπλά στην τοπική αυτοδιοίκηση, όπου τα ζητήματα είναι άμεσα, καθημερινά και συχνά ευαίσθητα αν δεν υπάρχει δημοσιογραφική παρουσία. Η Αυτοδιοίκηση και ο ημερήσιος τοπικός τύπος δεν είναι αντίπαλοι. Είναι δύο δυνάμεις που όταν συνεργάζονται, η πόλη ανασαίνει.

Οι δήμοι χρειάζονται τον τοπικό τύπο για την εξωστρέφεια, για να υπάρχουν ενημερωμένοι πολίτες για το έργο και για την μεταλαμπάδευση του οράματος της κάθε δημοτικής αρχής.

Και ο τοπικός τύπος χρειάζεται έναν θεσμό που αναγνωρίζει ότι η κριτική δεν είναι εχθρική πράξη, αλλά προϋπόθεση δημοκρατίας. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να στηριχθεί ο τοπικός Τύπος. Το ερώτημα είναι αν έχουμε την πολυτέλεια να μην καταλάβουμε τον ρόλο που διαδραματίζει.

Το πολιτικό κόστος είναι προσωρινό. Όπου ο τοπικός τύπος είναι ισχυρός, καμία δημοτική αρχή δεν μπορεί να χαθεί μέσα στην αδιαφάνεια. Το πολιτικό όφελος όμως είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Η παρουσία του τοπικού τύπου αναγκάζει την αυτοδιοίκηση να λειτουργεί με σχέδιο, σοβαρότητα και λογοδοσία. Ισχυρός ημερήσιος τοπικός τύπος σημαίνει ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση.

Και ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση σημαίνει πιο δίκαιες, πιο ανθρώπινες και πιο λειτουργικές πόλεις. Η συμμαχία μεταξύ αυτοδιοίκησης και τοπικών μέσων δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Πρέπει να καλλιεργείται, να προστατεύεται και να ενισχύεται.